Numer 29 (29) / 2016

29-okladkaDługo oczekiwany #29 pod redakcją Pawła Szroniaka bierze pod lupę tendencje konceptualne w muzyce współczesnej – dotychczas bardzo słabo rozpoznane (szczególnie na polskim gruncie), starając się wykazać, iż jest to jedna z ostatnich enklaw prawdziwie krytycznego myślenia o dźwięku. Zbiór kilkudziesięciu artykułów, wywiadów i partytur przybliża bogate tradycje sztuki konceptualnej, a zarazem zachęca do przewartościowania swoich sądów na temat muzycznego kanonu.

Najważniejszy dział numeru koncentruje się wokół recepcji Johna Cage’a i sposobów „użycia” jego twórczości w drugiej dekadzie XXI wieku. Piszą o tym w swoich esejach Brandon LaBelle i G. Douglas Barrett, a realizują Michael Pisaro, Manfred Werder, Ryoko Akama i Heather Frasch. Znaczącym punktem odniesienia jest tu działalność grupy kompozytorskiej Wandelweiser i inne zjawiska z obszaru post-Cage’owskiej muzyki eksperymentalnej. W drugim dziale – o pojęciach i procedurach, a więc możliwych sposobach definiowania konceptualizmu – znalazły się manifesty Jennifer Walshe, Jamesa Saundersa, Matthew Shlomowitza i Harry’ego Lehmanna oraz problemowe artykuły Volkera Straebla, Łukasza Kozaka, Radka Sirko, Moniki Żyły i Beniamina Głuszka. Od komponowania konceptualnego, przez nową dyscyplinę i podejście automatyczne, po filozofowanie dźwiękiem, praktykę neuromuzyczną i postdźwięki.

Nie mogło też zabraknąć osobnego bloku tekstów odnoszących się do działań konceptualnych w Polsce: Antoni Michnik bardzo skrupulatnie rekonstruuje historię takich eksperymentów, sięgającą wczesnych lat 60. XX wieku, natomiast bieżące trendy zostały przedstawione w artykule Jana Topolskiego i specjalnej ankiecie przeprowadzonej wśród współczesnych twórców. Zajmujemy się również (poza)instytucjonalnym wymiarem konceptualizmu, nieodmiennie sytuującego się na granicach i marginesach świata kultury. Taki punkt widzenia został przyjęty zarówno w artykule Josepha Kudirki o dedykacjach, rozmowie Rinusa van Alebeeka i Marcina Barskiego o dystansu oraz diagnozie Michała Libery i Daniela Muzyczuka wieszczącej upadek nagrywania. Zwyczajowe varia – paradoksalnie – również okazują się powiązane z tematem przewodnim numeru, co udowadniają w wywiadach Mikołaj Laskowski i Jacek Sotomski oraz Krzysztof Marciniak w relacji z Darmstadtu.

Ustalanie pojęć – Paweł Szroniak

Użycia Cage'a

Użycia Cage'a. Przykłady decentralizacji – Brandon LaBelle, tłum. Jerzy Sergiusz Malanowicz

Sieć ciszy – G. Douglas Barrett, tłum. Małgorzata Hanuszkiewicz-Cnota

Trud myślenia o przestrzeni negatywnej – Michael Pisaro w rozmowie z Pawłem Szroniakiem

20160 (wybór) – Manfred Werder

Dwadzieścia jeden komentarzy do places and pages – Ryoko Akama, tłum. Alicja Grabarczyk

To, co zostaje… Wykonawcze ślady w utworach lo wie i Audry Wolowiec – Heather Frasch, tłum. Jan Lech

Pojęcia i procedury

Aspekty komponowania konceptualnego – Volker Straebel, tłum. Łukasz Kozak

33 tezy na temat muzyki konceptualnej – Harry Lehmann, tłum. Monika Pasiecznik

Present Tense Pamphlets – Mashinka Firunts i Danny Snelson w rozmowie z Piotrem Tkaczem

Jennifer Walshe – kameleon muzyki współczesnej – Monika Pasiecznik

Nowa Dyscyplina – Jennifer Walshe, tłum. Agata Klichowska

bez mapowania – James Saunders, tłum. Agata Klichowska

Podejście automatyczne – Matthew Shlomowitz, tłum. Agata Klichowska

Vexations. Historie zebrane – Monika Żyła

Muzyka i pojęcia. O filozofowaniu dźwiękiem i udźwiękowieniu filozofii – Łukasz Kozak

Postdźwięki – Radosław Sirko

Praktyka neuromuzyczna – Beniamin Głuszek

Konceptualizm polski

Między ideą, kompozycją i działaniem – polski konceptualizm i (muz)Yka niemożliwa – Antoni Michnik

Konceptualne wybryki polskich kompozytorów – Jan Topolski

Tendencje konceptualne w polskiej muzyce ostatnich lat – ankieta, opr. Ryszard Gawroński, Iza Smelczyńska, Paweł Szroniak

Granice i marginesy

Dedykacja – Joseph Kudirka, tłum. Alicja Grabarczyk

Dystans jest kłamstwem. Kilka rozmów z Rinusem van Alebeekiem – Marcin Barski

Upadek nagrywania – Michał Libera, Daniel Muzyczuk

Varia

„Wszystko można w naszym kraju” – Jacek Sotomski w rozmowie z Agnieszką Grzybowską i Beniaminem Głuszkiem

„Lubię sytuacje, kiedy coś nie gra” – Mikołaj Laskowski w rozmowie z Agnieszką Grzybowską i Beniaminem Głuszkiem

Międzynarodowe Kursy Nowej Muzyki w Darmstadcie – Krzysztof Marciniak